T-werkgroep

Aanpassing van het lichaam aan de geest is de behandeling bij uitstek geworden voor vele transgenders. Heden ten dage wordt de effectiviteit van deze behandeling reeds door vele studies bewezen, ondersteund en verantwoord. Vaak wordt geopperd dat dit aanbod aan medische behandeling ook de vraag stimuleert. Er bestaan echter voldoende rapporteringen over cross-gendergedrag uit vorige eeuwen en andere culturen die ons doen vermoeden dat dit niet zo is, gezien het toen en daar ontbreken van mogelijkheden tot behandeling. “Wel kan het zo zijn dat het verder populariseren en toegankelijk maken van een geslachtsaanpassende behandeling bij sommigen tot een sterkere bewustwording van reeds sluimerende genderdysfore gevoelens leidt, waardoor frequenter een beroep wordt gedaan op deze behandeling” (De Cuypere, 2001).

Aanpassing van het lichaam aan de geest begint pas geleidelijk aan toegepast te worden vanaf de jaren 50 van vorige eeuw. Daarvoor dacht men vooral dat behandeling van transgenders diende te bestaan uit het aanpassen van de geest aan het lichaam. Helaas zonder veel resultaat. In 1952 wordt in de pers veel aandacht besteed aan de persoon van Christine Jorgensen (foto), het verhaal van één van de eerste geslachtstransities. Het is echter de naar Amerika uitgeweken Duitse Wetenschapper Harry Benjamin die de pionier wordt op het vlak van de behandeling van transseksuele personen. In 1966 brengt hij zijn boek “the Transsexual Phenomenon” uit, een grondige studie over het fenomeen transseksualiteit. Naar hem wordt in 1976 de Harry Benjamin International Gender Dysphoria Association genoemd (HBIGDA).  De HBIGDA veranderde recent zijn naam in de World Professional Association for Transgender Health (WPATH). Het is en organisatie die specialisten allerhande op het vlak van de behandeling van genderidentiteitstoornissen verenigd. De WPATH stelt dat de evaluatie en behandeling van transseksuele personen een interdisciplinaire samenwerking van verschillende medische specialiteiten vraagt (psychiatrie, endocrinologie, chirurgie).

De WPATH stelt de internationaal erkende "Standards of Care (SOC)" op, de richtlijnen voor de behandeling van "genderidentiteitsstoornis". Ook medische behandeling van transgenders in België is gestoeld op deze SOC.

In 2001 werd de zesde versie gepubliceerd. De focus van de medische behandeling, zoals geformuleerd door WPATH in de SOC, ligt op het opheffen van leed dat genderdysphorie veroorzaakt en niet op pogingen om iemands genderidentiteit te veranderen. We merken een belangrijke evolutie in de verschillende versies van de SOC. De huidige versie 6 (SOC6) erkent bijvoorbeeld dat hormoontherapie voorschrijven voor sommige patiënten kan helpen, zelfs als de patiënt de chirurgische ingrepen of de zogenaamde "real life ervaring" van het leven in de verkozen genderrol niet wenst, en dit om te voorkomen dat individuen deze hormonen van ongekende kwaliteit op de zwarte markt kopen, ongekende hoeveelheden gebruiken en zich hierin niet medisch laten begeleiden.

Ook de naam genderdysphorie is bij de oprichting van het WPATH in 2006 komen te vervallen. Er wordt nu in belangrijke aandacht geschonken aan de gezondheid van de transgender persoon. Tevens erkent de SOC6 dat de behandeling van transmannen verschillend is van de behandeling van transvrouwen. Zo wordt aan transmannen toegestaan om de borstoperatie te ondergaan en zelfs hormoon therapie te hebben voor de real life periode.

Behandelaars uit de praktijk merken tegenwoordig dat gendervariant gedrag toeneemt en niet meer in een binair stelsel past. Ze spreken meer en meer van een fenomeen in plaats van pathologie, een natuurlijke variatie op het gewone, binaire man/vrouw-denken als het om gender gaat.

Het eigenlijke medisch klassificeren van een genderidentiteitsstoornis wordt in grote mate beschreven in de handleidingen voor medici, waarbij de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder) van de American Psychiatric Association (APA) en tevens de "ICD-10 classificatie van psychische stoornissen en gedragsstoornissen: klinische beschrijving en diagnostische criteria) van de Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization, WHO) de voornaamste zijn.

Ook de DSM is in volle evolutie. Zo werd in de versie van 1980 (DSM III) homoseksualiteit niet meer opgenomen als categorie. In de plaats wordt "Genderidentiteitsstoornis" opgenomen in de nieuwe categorie: Psychoseksuele stoornissen.  De DSM IV is nu in volle voorbereiding en wordt tegen 2012 verwacht. Daarbij is er een sterke lobby ontstaan voor het de-pathologiseren van de genderidentiteitsstoornissen op basis van een publicatie, genoemd de Yogyakarte-principes. De basis is dat gendervariant zijn, niet een psychische stoornis is en de classificatie discriminerend is.

We verwijzen ook graag naar het hoofdstuk: terminologie waar een overzicht is gegeven van de actuele terminologie binnen de T-wereld.

Voor de geïnteresseerden is hier een link naar de studie: leven als transgender in BelgIë: de sociale en juridische situatie van transgender personen in kaart gebracht.